Overmatig zweten (hyperhidrosis)

Iedereen zweet. Dit is dan ook nodig om de temperatuur van het lichaam te kunnen regelen. Toch zijn er ook mensen die te veel zweten; men spreekt dan van hyperhidrosis. Bij deze mensen zal er zelfs zweet zijn indien het lichaam niet eens oververhit is of wanneer ze gewoon rustig neerzitten. 

Volgens schattingen zijn er in de Verenigde Staten 15,3 miljoen mensen die er last van hebben. Van dit aantal meldt 70% overmatig zweten rond minstens één lichaamsdeel.  

De vorm die momenteel het meeste voorkomt, is de primaire axillaire hyperhidrosis. Dit is wanneer je overmatig zweet in de oksels. Toch lijken de handen en voeten ook vaak voor te komen als plekken waar men veel zweet. Sommigen hebben het zelfs in het gezicht, de hoofdhuid, de liezen, tussen de borsten, op de onderrug, of rond de billen. 

Hyperhidrosis zal altijd komen doordat de zweetklieren overactief zijn. Over het hele lichaam zijn er miljoenen van deze klieren verspreid. Deze scheiden geurloos, helder zweet af en zullen je helpen om de lichaamstemperatuur op een juist peil te houden. De geurtjes zullen trouwens pas ontstaan eenmaal er bacteriën op de huid zitten die in contact komen met het zweet. Indien er sprake is van overactivatie van de klieren, zul je meer zweten dan het lichaam nodig heeft voor de temperatuurregeling.  

Er zijn twee vormen van hyperhidrosis: 

De primaire focale hyperhidrosis is wanneer men overmatig zweet op één plaats. Dit begint meestal al vanaf de kindertijd of puberteitsfase en kent volgens de Mayo Clinic geen medische oorzaak. Het gaat bij deze vorm meestal om de handpalmen (palmaire hyperhidrosis), de oksels, de voetzolen, of het gezicht. De reden voor deze vorm is dat de zweetklieren van de zenuwen gewoon veel te actief zijn. Indien iemand last heeft van deze vorm, zal er minstens één aanval per week zijn. Dit gebeurt meestal als men net wakker komt en kan langs beide kanten van het lichaam voorkomen.  

Verder lijkt deze primaire vorm voornamelijk erfelijk te zijn en zien we meestal meerdere gevallen in een familie. Indien je er reeds kwetsbaar voor bent, zal dit voornamelijk verergerd of uitgelokt worden door perioden met angst of hitte, al zijn er ook mensen die zonder duidelijke reden beginnen te zweten. De aandoening is niet gevaarlijk, maar kan uiteraard wel door zijn vervelendheid een invloed hebben op je zelfvertrouwen, je leven, en de activiteiten die je uit kan voeren. Tot slot kan het zelfs leiden tot huidinfecties.  

Bij de secundaire gegeneraliseerde hyperhidrosis, zal men overmatig gaan zweten over het hele lichaam. Deze versie komt minder vaak voor en zal pas ontstaan op een latere leeftijd, meestal als bijwerking na het innemen van bepaalde medicatie.  

Verder kan deze vorm ook uitgelokt worden door zwangerschap of de menopauze (na opvliegers). In enkele zeldzame gevallen lijkt het ook een teken te zijn van een ernstige medische aandoening zoals lymfeklierkanker of tuberculose. Indien je last hebt van deze vorm, neem je dus best contact op met je arts om na te gaan wat de precieze oorzaak is van het zweten. 

Voordat je begint met een behandeling tegen het zweten, is het natuurlijk belangrijk om na te gaan wat de oorzaak van het zweten precies is. Vervolgens kun je beginnen kijken naar wat je mogelijkheden zijn. Helaas is er echter geen standaard-genezing voor overmatig zweten, maar zijn er wel enkele zaken die je kunnen helpen dit zweten te verlichten. 

Miradry: 81% van de leden vond het de moeite waard en het heeft een gemiddelde kostprijs van €1.500. 

Botox-behandeling: 96% van de leden vond het de moeite waard en het heeft een gemiddelde kostprijs van €550. 

Bij Miradry, een behandeling die goedgekeurd is door de FDA voor hyperhidrose, wordt er gebruikgemaakt van thermische energie om de zweetklieren selectief te verhitten en zo te vernietigen. Dit is een geweldige optie voor mensen met de axillaire hyperhidrose. Miradry kan gezien worden als een microgolftherapie en zal het zweten vrijwel meteen kunnen verminderen, net zoals het ook vermindering veroorzaakt op vlak van de haargroei en de geur.  

Dr. Lauren, plastisch chirurg, zegt dat bij patiënten die overmatig zweten en een Miradry behandeling doorvoeren, ze elke sessie een 60 à 70% vermindering hebben van geur, haargroei, en zweten. De resultaten zijn bij anderen echter nog beter. Eenmaal de zweetklieren vernietigd zijn en er dus niet meer zitten, zullen ze geen nieuwe meer aanmaken waardoor de resultaten permanent zijn. Verder lijkt Miradry ook een hoge waardering te hebben, aldus leden op Kliniekvergelijker die de behandeling ‘levensveranderend’ benoemden. Andere leden zagen dan weer weinig tot geen verschillen op vlak van het zweten.  

Van alle zweetklieren in het lichaam zal er slechts 2% in de oksels zitten. Daarom zal je na een Miradry behandeling op de oksels nog steeds zweten op de andere gebieden in het lichaam.  

Indien er gekozen wordt voor botoxinjecties, zal je ook een positieve impact hebben op het zweten: dit is het geval wanneer de zenuwen (die verantwoordelijk zijn voor overactivatie van de zweetklieren) tijdelijk uitgeschakeld worden met behulp van botox.  

Verder is Botox reeds goedgekeurd door de FDA als behandeling voor hyperhidrosis in de oksels, maar het lijkt ook enkel daar het meest effectief te zijn. Sommige aanbieders gaan het echter ook als ‘off-label’ gebruiken voor de handen, de voeten, en het gezicht.  

In de meeste gevallen zullen er 50 eenheden botulinum toxine per oksel geïnjecteerd worden. Bij de handpalmen en voeten gaat het om 100 eenheden en voor de onderrug en billen zijn het 200 eenheden. Voordat deze injecties toegediend worden, zal de arts het gebied eerst verdoven met een plaatselijk verdovingsmiddel. 

Nadat de injecties plaatsgevonden hebben, zullen de resultaten drie tot zes maanden blijven (al zijn er ook gevallen waarbij de resultaten een jaar lang aangehouden hebben). Indien je de medische diagnose gekregen hebt van hyperhidrosis, en andere opties niet geholpen hebben, kan het zijn dat je ziekteverzekering een terugbetaling geeft. Indien het echter niet terugbetaald wordt, moet je zeker opletten voor het kostenplaatje gezien elke eenheid tussen de €15 en €20 kost.  

Indien je geen voorkeur hebt voor een behandeling (zoals deze hierboven), zijn er nog enkele zaken op de markt die je kunnen helpen met hyperhidrosis. 

Anti-transpiratiemiddelen met medicatie. Voorbeelden van deze middelen zijn Drysol, Secret Clinigal Strength, of Xerac Ac. Deze bevatten de stof aluminiumchloride en zullen overmatig zweten tegengaan door de zweetkanalen af te sluiten. Ze zijn voornamelijk effectief bij mensen die een milde last hebben van overmatig zweten. Drysol kan gebruikt worden in de oksels, maar ook op de handen, de voeten, en de hoofdhuid. 

Carpe. Dit is een relatief nieuw anti-transpiratiemiddel en zal verschillende producten hebben voor verschillende gebieden (handen, voeten, gezicht, borst, liezen, en oksels). Je zal vervolgens het product twee keer per dag moeten aanbrengen en na vier weken geweldige resultaten zien. 

Qbrexza. Deze medicinale doekjes op voorschrift zijn reeds sinds 2018 goedgekeurd door de FDA als behandeling voor axillaire hyperhidrosis. Men richt zich hier wel bij mensen van 9 jaar en ouder. De doekjes bevatten glycopyrronium tosylate en zal de neurotransmitters remmen die de zweetklieren kunnen activeren. Uit klinisch onderzoek is gebleken dat je bij het innemen van dit middel na vier weken al 50% minder zal zweten. Verder zijn er ook veel minder ernstige bijwerkingen gemeld dan wanneer men orale geneesmiddelen zou nemen. De kans is ook groot dat dit middel terugbetaald wordt door de ziekteverzekering.  

Gezien Qbrexza nog relatief nieuw is, hebben we nog onvoldoende beoordelingen binnengekregen door Kliniekvergelijker-leden. Sommigen lijken echter wel te spreken over enkele bijwerkingen zoals hoofdpijn, een droge mond, of veranderingen op vlak van urine. Het kan ook zijn dat het product niet aan te raden is indien je woont in een gebied waar het vaak langdurig warm is. 

Iontoforese, het welgekende ‘no-sweat machine’ is een behandeling die je zelf thuis kan uitvoeren waarbij je de handen of voeten in een kleine pan met kraantjeswater plaatst. Vervolgens zullen er voortdurend elektrische laagspanningen door het water gaan. Het resultaat van deze behandeling is dat de zweetklieren verdoofd geraken en de zweetafscheiding 6 uur tot 1 week lang verminderd zal zijn. Deze behandeling is het meest effectief indien je het om de twee dagen doet gedurende 6 à 10 keer. De behandelingen duren steeds 20 tot 40 minuten en heel wat mensen zijn er tevreden van. Volgens het Cleveland kliniek zal zelfs 80% van de patiënten stoppen met zweten indien ze een reeks behandelingen doorlopen hebben. Eenmaal je namelijk de resultaten ziet, zal je het gewoon nog moeten herhalen indien je de resultaten wilt behouden (al zal het steeds minder nodig zijn). De behandeling is echter tijdrovend en pijnlijk voor de gebieden die je in het water zet, waardoor niet iedereen een fan is van deze optie. 

Een andere behandeling om zweetklieren te verwijderen, is door middel van een operatie. Dit kan echter gezien worden als een laatste redmiddel voor mensen met ernstig overmatig zweten en waarbij de andere behandelingen geen verlichting konden geven. Je arts zal dan operatief de zweetklieren uit de oksels verwijderen door ze simpelweg weg te snijden (excisie) of weg te schrapen (curettage). Hij kan ze ook verwijderen met behulp van liposuctie of ze verdampen met een laser. Gedurende de volledige ingreep zal je wakker zijn, maar geen pijn voelen wegens lokale verdoving.  

Tot slot is sympathectomie een chirurgische ingreep om overmatig zweten in de handpalmen te behandelen. Hierbij zal er een operatie uitgevoerd worden om de zenuwsignalen (signalen die door het lichaam afgevuurd worden naar de zweetklieren) te stoppen door deze door te snijden of vernietigen. De zenuwen zelf worden gelokaliseerd met een camera in de borstkas (net onder de oksel). De operatie kan gezien worden als enorm zwaar omdat de long van de patiënt tijdelijk ingeplakt moet worden zodat de chirurg aan de zenuwen kan snijden.